Noć muzeja, 20. maj 2017. od 17:00 do 01:00

Krivi toranj beogradski

Krivi toranj beogradski

Po prvi put u Noći muzeja imamo priliku da obiđemo Crkvu Svetog Ante Padovanskog, čiji je toranj visine 52 metra tokom vremena počeo da se krivi i veoma podseća na krivi toranj u Pizi!

 Ove noći ćemo osvetliti i rasvetliti ovaj slučaj sa svih strana! Saznaćemo sve što se ikada o njoj govorilo, ući ćemo u tajne zašto i kako je došlo do toga da se iskrivi pregledajući originalne arhitektonske planove čuvenog jugoslovenskog arhitekte Joža Plečnika koji do sada nisu prikazani.

Divićemo se bronzanom kipu Svetog Ante Padovanskog koji krasi oltarski prostor, a koji je rad čuvenog vajara Ivana Meštrovića. Fra Ilija Alandžak će nam dva puta tokom večeri pričati o nastanku Franjevačkog reda i njegovom dolasku na ove prostore, kao i o arhitekturi i enterijeru Crkve Svetog Ante, a atmosferu će upotpuniti zvuci crkvenih orgulja.

 

17.00 – 17.30: Vođena tura, Fra Ilija Alandžak

18.00: Liturgija

18.30 – 19.00: Vođena tura, Fra Ilija Alandžak

Crkva Svetog Ante Padovanskog Bregalnička 1

Izgradnja nove crkve započela je 1929. godine po nacrtima poznatog slovenskog arhitekte prof. Jože Plečnika (1872–1957). Njega je fra Arkanđeo Grgić, prvi gvardijan i župnik novog samostana, na preporuku hrvatskoga kipara Ivana Meštrovića i uz odobrenje provincijala fra Joze Markušića, zamolio da napravi nacrt crkve. Plečnik je napravio plan crkve bez novčane naknade  te je do svoje smrti pratio i poticao njezinu izgradnju. Kamen temeljac je blagoslovio 6.X.1929. apostolski nuncij Kraljevine Jugoslavije mons. Hermenegildo Pellegrinetti. Rad se nastavio 1930. na crkvi, a  zvonik je zidan do visine sakristije pokrivene betonskom pločom i na njemu se nije dalje radilo zbog nedostatka novca. Novu još nedovršenu crkvu sv. Ante blagoslovio je za liturgijsku upotrebu 8.XII.1932. fra Rafael Rodić, prvi nadbiskup obnovljene Beogradske nadbiskupije. Bilo je to u godini proslave 700. godišnjice  kanonizacije sv Ante, koga je proglasio svetim 30.V.1232. papa Grgur  IX.  Za osnovni oblik crkve uzeta je starokršćanska rotonda po uzoru na Crkvu svetog Groba cara Konstantina u Jeruzalemu, ali je povezana i s narodnom tradicijom starohrvatskih crkava, kao što su primjerice crkva Svete Trojice na Poljudu u Splitu i crkva sv. Donata u Zadru. Ova monumentalna kružna građevina, impresivna po svojim dimenzijama i formi, sa apsidom na istoku i ulaznim trijemom na zapadu te cilindričnim zvonikom na jugoistoku, čini doista snažan dojam na sve posjetioce. Odlikuje se svojom vanjskom impozantnošću te skladnim, prostranim, preglednim i dobro osvijetljenim jedinstvenim prostorom svoje unutrašnjosti. Tlocrt crkve predstavlja ikonografski samog zaštitnika crkve svetog Antu koji drži u rukama dijete Isusa. Ova je crkva  jedinstveno, originalno i jedino autorsko ostvarenje Jože Plečnika u Beogradu, a pripada  grupi njegovih najznačajnijih sakralnih djela; izdvaja se i u njegovu cjelokupnom opusu crkava, kao što su Crkva Duha Svetoga u Beču, Gospodinova Uzašašća u Bogojini u Sloveniji, Svetoga Franje u Ljubljani i Presv. Srca Isusova u Pragu. Crkva je uvrštena u spomenike kulture 2010. godine (usp. Službeni glasnik RS, br.29/10) i predstavlja raritet u sakralnoj arhitekturi modernog doba. Glavni prostor crkve, promjera 18 i visine 52 metara, je kružni i cilindričan. Kružni oblik crkve samo s jednom lađom daje mogućnost da se vjernici osjete kao članovi jedne obitelji. Središnji prostor je izdužen polukružnom apsidom i glavnim oltarom, a na suprotnoj strani pravokutnim ulazom sa 6 stupova što crkvi daje cilindričanu formu. Središnji dio crkve ima 6 zrakasto raspoređenih kônhi, po tri sa sjeverne i južne strane, za sporedne oltare i ispovjedaonice. Ispod apside se nalazi kripta. Zbog velike visine crkva ima tri galerije: prva manja galerija iznad četverokutnog ulaza je zapravo kor za pjevače i orgulje sa dvije sporedne prostorije; druga je potkovičasta jer se prostire samo do svetišta; a treća je ophodna i proteže se oko cijele lađe crkve sa 22 velika prozora koji omogućuju najveći prodor prirodnog svjetla. Ravna tavanica je obložena drvenim gredama jer se odustalo od prvobitne ideje sa kupolom. Posebna pozornost je posvećena izradi detalja na kapitelima stupova, na kovinama prozora, mramornih svijećnjaka, lustera i oltara sa raznovrsnošću originalnih motiva u duhu starokršćanske umjetnosti. Umjetničko uređenje unutarnjeg prostora crkve po planu Jože Plečnika počelo je 1934. godine.

telefon: 011/24-04-390 e-mail: website: http://kc.org.rs/sv-antun-beograd